Evadoc Nieuwsbrief - Voorjaar 2026
Inhoudsopgave
Archief of publicaties overbrengen?
1526 - William Tyndale - 2026
Het is dit jaar precies 500 jaar geleden dat in Worms (Duitsland) William Tyndale’s vertaling van het Nieuwe Testament (NT) naar het Engels verscheen. Het bijzondere was dat hij naast de Duitse vertaling van Maarten Luther en de latijnse Vulgaat ook Erasmus’ uitgave van het NT in het Grieks gebruikte. Tyndale’s NT werd naar Engeland gesmokkeld, waar het gretig aftrek vond.
Een jaar eerder, in 1525, was Tyndale Engeland ontvlucht omdat zijn initiatief om de Bijbel te vertalen in de volkstaal op veel verzet stuitte. Omdat de Inquisitie jacht op hem maakte, was hij ook in Worms, Marburg en Keulen niet veilig. In 1534 vlucht hij naar Antwerpen, waar toen heel veel drukkers gevestigd waren. Maar na 9 maanden wordt hij in mei 1535 gearresteerd.
Tyndale werd overgebracht naar het kasteel van Vilvoorde, centrum van de Spaanse onderdrukking van het protestantisme in de Nederlanden. In 1536 werd hij gewurgd, waarna zijn lichaam werd verbrand en zijn as verstrooid in de Zenne. Tyndale kreeg de doodstraf vanwege zijn lutherse opvattingen, niet voor het vertalen en verspreiden van de Bijbel.
Wie vandaag Vilvoorde bezoekt, zal het kasteel waar Tyndale en vele andere protestanten in de 16e eeuw werden opgesloten niet kunnen bezoeken. Het gebouw werd in 1774 afgebroken. Wel kan je het William Tyndale park bezoeken. Daar staat sinds de jaren 1990 een arduinen gedenkteken voor Tyndale, die zijn stempel heeft gedrukt op de Engelse taal. Dit monument, dat oorspronkelijk sinds 1913 op de Koemarkt (Fr. Rooseveltlaan) stond, is aangeduid als vastgesteld bouwkundig erfgoed.
Op ongeveer een kilometer van het monument kan je een klein aan Tyndale gewijd museum bezoeken in de William Tyndale-Silo kerk, die aangesloten is bij de Verenigde Protestantse Kerk in België.
Nu, 500 jaar na het verschijnen van Tyndale’s NT, is het politieke klimaat in ons land totaal veranderd. België is onafhankelijk en er is vrijheid van levensbeschouwing.
Vlaanderen en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest tellen samen een kleine 600 protestants-evangelische kerkgemeenten die landelijk erkend zijn door aansluiting bij de Administratieve Raad voor de Protestants-Evangelische Eredienst (ARPEE). Daarnaast zijn er ook nog vele protestants-evangelische geloofsgemeenschappen die om uiteenlopende redenen zich niet hierbij hebben aangesloten.
Sinds haar oprichting in 2009 zet Evadoc zich in om - samen met andere (erfgoed)organisaties en de kerkgemeenten zelf - het verhaal van de zeer diverse protestants-evangelische gemeenschap in kaart te brengen, te bewaren en te ontsluiten. Door onze nieuwsbrieven brengen we u hiervan geregeld verslag uit.
Studiedag Duurzaam archiveren
Op zaterdag 16 mei 2026 organiseert de Evangelische Alliantie Vlaanderen samen met Evadoc een praktische studiedag over duurzaam archiveren. Dit zal doorgaan op KADOC – Documentatie- en Onderzoekscentrum voor Religie, Cultuur en Samenleving in Leuven en is speciaal voor kerkgemeenten, vzw’s en maatschappelijke organisaties.
Tijdens deze sessie leer je hoe je een eigen archief opzet dat overzichtelijk, duurzaam en toekomstbestendig is. Aaldert Prins deelt zijn expertise en geeft concrete tips over onder andere:
- Het kiezen van duidelijke en consistente bestandsnamen
- Het opbouwen van een logische mappenstructuur
- Slim gebruik van cloudopslag en lokale back-ups
- Welke documenten en stukken je op lange termijn bewaart
Daarnaast is er ruimte om te leren van praktische voorbeelden, vragen te stellen en inspiratie op te doen. De dag wordt afgesloten met een rondleiding in het depot, waar je een unieke blik krijgt achter de schermen van de collecties en de werking van Evadoc en KADOC.
Praktische info:
- Datum en tijd: 16 mei, 10:00 – 15:00 uur
- Locatie: KADOC, Vlamingenstraat 39, 3000 Leuven
- Prijs: €15 (inclusief lunch)
- Inschrijven: [Inschrijfformulier]
Investeer in de toekomst van je organisatie: zorg dat je archief stevig, toegankelijk en duurzaam is. We kijken ernaar uit jullie te verwelkomen!
Jobstudenten
Tijdens het academiejaar 2025-2026 helpen twee jobstudenten ons met het verwerken van materiaal voor onze collectie.
Hadassa Bakker, studente aan de ETF-Leuven, ontsluit de audiovisuele collectie. Na de verwerking van de opnames van de erediensten van de pinkstergemeente Jezus leeft uit Lier, is ze nu bezig met de opnames van de erediensten van Evangeliegemeente ’t Zout in Overpelt.
ETF-Leuven-studente Carleen Struik houdt zich bezig met de digitale nieuwsbrieven van kerken, organisaties en zendelingen. Daarnaast ontsluit ze de toespraken van George Verwer uit het archief van Operatie Mobilisatie.
Dienstverlening
De archieven en documentatie die door Evadoc op KADOC-KU Leuven zijn ondergebracht worden zelfs internationaal geraadpleegd.
- Zo werd het archief van Operatie Mobilisatie geraadpleegd door de Canadees J.R. Fountain voor de kortfilm The Stranger The Stranger. Het eindresultaat is te zien via deze link.
- Een student van de universiteit van Genève had interesse voor het archief van de Europese Evangelische Alliantie.
- Momenteel wordt onze tijdschriftencollectie geraadpleegd door een student Geschiedenis van de UGent voor zijn bachelorproef.
Op 13 november kwamen de eerstejaarsstudenten van de Evangelische Theologische Faculteit Leuven naar jaarlijkse gewoonte kennismaken met Evadoc en KADOC.
Een andere goede gewoonte is dat de Evadoc-stand aanwezig is op verschillende conferenties in ons land. Zo waren we in het najaar van 2025 present op de Vlaamse Evangelische Familiedag in Malle en op de 92e conventie van de Association des Églises Protestantes Évangéliques de Belgique te Charleroi.
To Bridge a Gap
Tijdens het tweede projectjaar waren we actief in Mechelen en Willebroek. Er zijn interviews afgenomen van predikanten en leden van verschillende Sub-Saharaanse kerkgemeenten. Vooral met de Ghanese Church of Pentecost in Mechelen is er intensief contact geweest. Hoewel het project zich focust op religieus erfgoed, blijkt ook hier dat heel wat kerkgemeenten van mensen met een migratieachtergrond moeite hebben om een geschikte lokatie te vinden voor hun erediensten. Leegstaande of weinig gebruikte katholieke kerkgebouwen zijn hiervoor niet de gedroomde oplossing. Zij hebben immers een lange galmtijd, wat ideaal is voor orgelbegeleiding, maar wringt met de strakke versterkte zang en versterkte muziekinstrumenten van internationale kerken. Bovendien zijn deze kerkgebouwen doorgaans niet voorzien op bijkomende ruimtes voor kinder- en jongerenactiviteiten parallel aan de eredienst. Ook willen ze vaak bijkomende activiteiten organiseren buiten de eredienst om. 
Vanuit Aalst kunnen we een mooi voorbeeld van verduurzaming presenteren dat uit ons project is voortgevloeid. Het Centre Évangélique la Famille Chrétienne en de erfgoedcel Denderland hebben de handen ineen geslagen om het immaterieel erfgoed van deze geloofsgemeenschap te documenteren en presenteren aan een breed publiek. Meer daarover in onze volgende nieuwsbrieven. Voor de rest verwijzen wij u graag naar deze link voor meer informatie over het project To Bridge a Gap.
Aanwinsten
In deze rubriek brengen we u naar vaste gewoonte op de hoogte van de belangrijkste aanwinsten voor onze collectie.
Archieven
In de eerste plaats is er een aanvulling gekomen op het archief van Lukas Vandersteene. Het betreft hoofdzakelijk audiovisueel materiaal en stukken in relatie tot pinkstergemeente De Kruispoort in Brugge.
Een tweede aanvulling is die van het digitale archief van Operation Mobilisation International en heeft betrekking op een aantal Aziatische landen.
Publicaties
De bibliotheek-collectie is verrijkt met de volgende fysieke aanwinsten:
Jean-Claude Kitoko, La prière me rend capable de tout/p>
Martin Lelie, 100 jaar Protestants Evangelische Kerk Sint Niklaas
Marco Pavone, Dichtbij de eeuwige God: Bijbels dagboek
Wilma Samyn en Maaike den Butter, Vrouw vandaag; Vasthouden en doorgeven; Bemoedigingen voor moeders
Laurentine Van Landeghem, De leugens die we graag geloven
Rosita Traens, Recht ut myn herte: West Vlaamsche gedichten
Publicaties van uitgeverij Het Goede Boek
Alex van Nes, Hij heeft gesproken: een handleiding voor geloofsverdediging
Wout van Wijngaarden, Ere wie ere toekomt: over de waarde van gezag in de Bijbel; Op zoek naar harmonie: woorden, tekeningen van ons hart; Bijl: (terug) ontvangen van de vrucht van de Geest; Afwijzing: oorzaak, gevolg en de weg tot genezing; Op zoek naar rust: verwacht het uit de hemel
Lucien Borkes, Twee verbonden: het christelijk huwelijk en het leven in veelzijdige aspecten beschreven en getekend : in een lofzang, met waarschuwingen, woordspelingen, diepgang, spreuken, verwachtingen en luchtigheid;
Alex van Nes, De vreugde van Bijbelmemorisatie
Lien Van den Bergh, Ruben en het Waipuna mysterie; Ruben en de bevroren waterval
DIGITALE PERIODIEKEN
- Bulletin of the Korean Church of Brussels
- Nieuwsbrief van het Protestants Sociaal Centrum
- En Avant, Armée du Salut, Belgique
Advies
KADOC heeft een uitgebreide expertenwerking voor het diverse religieuze erfgoed, meer bepaald voor het documentaire (archieven en publicaties) en immateriële (tradities en gebruiken) erfgoed. Hierbij is de Evadoc-expert binnen KADOC het aanspreekpunt voor het protestants-evangelisch of anglicaans erfgoed. Voor vragen over objecten en onroerend erfgoed brengen we u graag in contact met onze collega’s van PARCUM.
Steun Evadoc
Helpt u mee om Evadoc financieel gezond te houden? Maak dan een gift over naar rekeningnummer BE92 7340 2819 9323 van Evadoc te 3001 Leuven (IBAN KREDBEBB). Mede door uw steun zullen we in staat blijven om in nauwe samenwerking met KADOC-KU Leuven de geschiedenis van de protestants-evangelische gemeenschap in onze contreien te bewaren, te beschrijven en onder de aandacht van de mensen te brengen.
Archief of publicaties overbrengen?
Het is mogelijk om archief bij Evadoc onder te brengen. Als u het in bewaring geeft, bewaren en beheren wij uw archief, maar blijft u de eigenaar. Dat betekent bijvoorbeeld dat we u altijd om toelating vragen als iemand iets uit uw archief wil raadplegen. De andere mogelijkheid is een schenking. Wij zorgen dan niet alleen voor het bewaren en beheren, maar gaan dan ook over het al dan niet raadplegen van het archief. Algemene richtlijnen voor het overdragen van papieren of digitaal archief vindt u hier en hier. Voor specifieke vragen of verdere informatie kunt u contact opnemen met Aaldert Prins.
In- of uitschrijven
Via onderstaand formulier kunt u zich in- of uitschrijven voor de Evadoc nieuwsbrief.